lk ben journalist, Robert. Jouw fantasie interesseert me niet.
Jij, Daniel Defoe, bent schrijver. Je hoort zijn verhaal...
...vol strijd, vriendschap en liefde aan de wereld te vertellen.
Bravo.
Vol leven, dood, passie.
U kunt zo het toneel op, meneer.
Wat moet 'n schrijvende sloeber als ik daarmee?
Jij bent m'n favoriete sloeber, Daniel.
Wat is dit?
Een pas ontdekt dagboek van Robinson Crusoe.
Dus het verhaal is waar? -Woord voor woord.
Het logboek van een onberekenbare zeeman.
Lees het. lk weet zeker dat zijn verhaal je belangstelling wekken.
Mijn verhaal begint, zoals zo vaak, met een vrouw.
Mary McGregor en ik zouden al heel lang gaan trouwen.
Maar terwijl de familie McGregor rijker werd, werd de familie Crusoe armer.
Dus moest Mary zich tegen haar wil verloven...
...met m'n vriend Patrick Connor.
Ondanks onze hechte vriendschap wilde hij Mary niet laten gaan.
Het kan ook anders, Patrick. -Hoe dan?
Haar afstaan en m'n familie te schande maken?
We waren vrienden.
Telt dat niet meer?
We wáren vrienden, Crusoe.
Maar onze vriendschap is voorbij.
Dan vechten we erom.
Ze wordt mijn vrouw, Robin.
Het is Gods wil.
Mary en ik houden van elkaar.
Bemoei je er niet mee, James.
Jij bent anders dan je broers.
Volg niet je broers na.
Je zult haar nooit krijgen.
Here, vergeef me.
Hij is dood.
Moordenaar.
Rijd weg, meneer. -lk ga niet.
Rijd weg.
Moordenaar.
Hij wist dat ik niet van 'm hield. -Toch vocht hij om je.
lk heb hem niet met opzet vermoord. lk liep juist weg.
Je ging 't duel aan. -Wat had ik anders moeten doen?
Z'n broers gaan wraak nemen. -Hebben ze al gedaan.
Hij was m'n vriend.
Zoiets had ik hem nooit toegewenst.
Ga weg. Het is hier niet veilig meer.
Wanneer wel?
De tijd heelt deze wond. lk leg 't wel uit aan Patricks familie.
Ga met de koetsier mee. Hij is te vertrouwen.
Hij brengt je naar Edinburgh en regelt je vertrek.
Leer ervan en kom dan terug.
Over een jaar kom ik terug.
Dan trouwen we.
Als het dertien maanden duurt, zal ik dan met 'n ander trouwen?
lk hou van je.
lk zal je gezicht altijd voor me zien.
Een jaar.
Langer niet.
lk koos het ruime sop. lk wist dat ik daar veilig was.
Maandenlang bevoeren we de oceanen.
We legden aan op mysterieuze eilandjes in 't zuiden.
We zwommen met dolfijnen en vervoerden zijde, specerijen, jade en mahonie.
Een keer vervoerden we zelfs een lading slaven.
lk had wel geen land meer...
...maar nog wel een doel.
lk was militair geweest, maar dankzij mijn kennis van de geschiedenis...
...vroeg de kapitein me deze reis vast te leggen in een logboek.
Binnen.
Van de kapitein, meneer.
Deur dicht.
De dood van Patrick had me verbannen.
Maar de gedachte dat ik met Mary zou trouwen na mijn terugkeer...
...hield de moed erin tijdens de reis.
Ons scheepje op drie oceanen. zwaar weer getrotseerd...
...van soms langer dan een week.
Maar m'n vertrouwen in de kapitein en de bemanning groeide.
Zie je iets?
Schalm de luiken.
We zinken.
Geef me je hand. -Het lukt niet.
Kom op. Geef me je hand.
We slaan te pletter.
Toen ik het onbekende land betrad, bekroop mij een angst.
lk besefte hoe slecht ik ervoor stond.
Terwijl ik mijn arme makkers begroef, moest ik aan m'n eigen lot denken.
lk wist niet op wat voor terrein ik was, in welk land, bij welk volk.
Noch wist ik of ik 't hier één dag zou uithouden.
Laat staan een week. Of een maand.
lk durfde niet te denken aan welke gevaren daar beneden op mij loerden.
Hoe zou ik overleven...
...zonder eten, wapens en gezelschap?
Met de zon kwam ook m'n geestkracht terug.
lk zag dat het schip vastzat op het rif.
Aan boord was misschien nog eten en drinken.
lk kreeg weer hoop.
Hallo, is daar iemand?
Het schip bleek slechts voor de helft onder water te liggen.
Het voorschip stond droog.
Daar vond ik kruit, wapens en proviand.
lk vond de kist van de timmerman.
lk had weinig ervaring met gereedschap.
lk besloot meteen te leren ermee om te gaan.
De sloep was vermorzeld door de storm.
Maar ik vond een stuk van het dek dat als vlot kon dienen.
Dankzij het opkomende tij en de wind bereikte ik makkelijk de kust.
lk was trots op wat ik gedaan had...
...tot nu toe.
Het zat me mee, vond ik.
lk had eten voor een maand, gereedschap, hout...
...en het gezelschap van Skipper, de hond van de kapitein.
Alsjeblieft, Skipper.
Meer krijg je niet.
Zoek zelf maar eten.
lk ging elke dag het binnenland in.
Steeds dieper drong ik mijn domein binnen.
lk wist dat we bij Guinea voeren.
lk hoopte dat ik op het vasteland was beland...
...waar ik mensen zou kunnen vinden.
lk zit op een eiland.
Om het eerste schip te kunnen zien dat zou langsvaren...
...bleef ik zo dicht mogelijk bij de kust.
Weken werden maanden en geen schip te zien.
lk bleef geloven dat er ooit een schip langs mijn eiland zou varen...
...binnenkort.
Skipper.
Hou je gemak.
Kom terug.
lk sta hier. Kom terug.
Vuur. Vuur.
Kom nou terug. Alsjeblieft.
Die dag zag ik in dat ik niet meer moest rekenen op het toeval...
...op het lot of op God om te overleven.
Maar alleen op m'n eigen inspanningen als man.
lk merkte gaandeweg dat ik gesteld raakte op mijn koninkrijkje.
lk had genoeg te doen.
Toch dacht ik voortdurend aan m'n vroegere leven.
Skipper, kom eens luisteren naar 't mooiste geluid ter wereld.
Schotland op z'n best.
Denken aan Mary steunde me.
lk wist dat ik terug zou komen.
lk kwam hier aan land op 30 september 1705
lk zette een gedenkteken neer.
Nauwgezet hield ik bij hoe lang ik al op dit eiland verbleef.
Eén jaar, Skipper.
Een heel jaar.
Talloze fantasieën kwelden me onderweg naar m'n veilige huis.
lk zag elke boomstronk voor 'n mens aan.
lk dacht dat Satan zelf in de gedaante van een mens...
...zijn voetafdruk had achtergelaten.
lk hoorde geluiden die ik nooit meer dacht te horen.
Stemmen van mensen, maar anders dan ik ooit gehoord had.
Blijf. Hier blijven.
Niet bang zijn.
lk ben je vriend. Een vriend.
Wat doe je nou?
lk heb je leven gered.
lk wilje vriend zijn.
Hoe maak ik dat duidelijk?
Vriend.
lk ben jouw vriend.
Eten.
Voor jou.
Geschenk. Vrede.
Je wilt het geweer. Nee, dan ben jij de baas.
Als je 't pakt, schiet ik je dood en dat wil ik niet.
Je bent m'n vriend.
Eten.
Godslastering.
Hoe kon ik ooit een vriend van deze wilde zijn?
Hij kwam uit een andere wereld, onmiskenbaar geleid door Satan.
lk, Robinson Crusoe...
...zou m'n rijk verdedigen tegen alle kwaad.
Skipper, opgelet.
We hebben 'n onvriendelijke heiden.
Deze heiden wist niet dat ik een opleiding in het leger heb gehad.
Hij moest 't opnemen tegen een geduchte militaire strateeg.
lk zat vol tegenstrijdige gevoelens.
Al twee jaar verlangde ik naar het gezelschap van een mens.
En nu waren we vijanden, jager en prooi.
Hij liep daar ergens rond, op mijn eiland.
Blijf uit m'n buurt, vuile heiden.
Afblijven. Blijf van dat ding af. Hoor je me?
Toe maar, schiet je maar door je kop.
Geef hier.
Geef op dat geweer.
Kom maar, dan krijg je deze. Kijk eens.
Ga staan.
Rustig.
Weet je wat gevaar is?
Dood.
Wie ben jij?
Wat ben jij?
Kijk maar.
Het was een wilde, dat was zeker.
Toch leek ie me wel geschikt.
Misschien kon ik 'm wel beschaving bijbrengen.
Misschien was dat mijn missie.
Je naam?
Zal ik je Hamish noemen?
Zo heette m'n broer ook.
ls 't vandaag donderdag?
Nee, vrijdag.
Vrijdag?
Vrijdag.
Vrijdag, meester.
Meester, Vrijdag.
Meester...
...Vrijdag.
Jij slaapt hier.
Jij slapen.
Hier.
Alleen voor vannacht.
Eten.
Hier blijven.
Eten.
Meester.
Blijf staan.
Kom 's.
lk had 'm verkeerd ingeschat en dat speet me.
lk had geen betere kunnen treffen voor mijn welwillende leiding.
Zo dacht ik er althans toen over.
Vrijdag was 'n trouwe en noeste werker.
Hij bleek veel te weten over het verbouwen van gewassen.
Tot mijn verrassing begon hij 't mij te leren.
lk leerde hem ondertussen Engels.
Tot mijn verbazing sprak hij het na zes maanden al heel goed.
Andere aspecten van zijn scholing bleken lastiger te zijn.
Vrijdag, ik wil 't over God hebben.
Je Schepper.
God heeft alles geschapen. Jou ook.
Pakia.
Pakia god. -Een krokodil?
Lang geleden geen land.
Alleen water. -Dat staat in Genesis.
Pakia leeft in het water.
Hij maakte Tingpopo.
De zon en de maan.
Zon en maan trouwden, maakten baby, de mens.
Alle mensen. Mij ook.
Nee, God heeft jou gemaakt.
Pakia. -Je kunt geen krokodil vereren.
Waarom niet? Tanden van krokodil.
Moet je van die Pakia het vlees van je vijanden opeten?
Maakt je sterk. Vis eten, goed zwemmen.
Hagedis eten, goed klimmen.
Hart eten, sterk worden.
Heidense godslastering.
De ware God is groter en machtiger.
De ware God leert ons onze vijanden lief te hebben.
Pakia is niet God.
Laat me God zien.
Dat kan niet.
lk laat Pakia zien, jij God. -Je kunt God niet zien.
Hij zit in je geest, je ziel.
lk zie geest in de bomen en de dieren.
Overal.
Hier is het levende bewijs dat God bestaat.
Dit getuigt van Zijn liefde...
...Zijn wijsheid, zijn goddelijke plan.
lk zie geen God.
Je moet erin lezen. Kijk nou, wilde.
Jouw godslastering zal je ziel voor eeuwig verdoemen.
lk vind jouw God niet goed.
Jou ook niet.
Vergeef hen die zondigen tegen U, Heer.
lk zou hier spijt van krijgen.
Was Vrijdag wel beter af met mij?
lk moest eigenlijk blij zijn met zo'n dienaar.
lk ben weer alleen. lk red me goed zonder hem.
lk eet goed. M'n leven is draaglijk.
Maar ik begin hem te missen.
Het is nu al enkele weken zo. We zien elkaar wel...
...maar hebben geen contact.
Tijdens m'n studie had ik de vele godsdienstoorlogen bestudeerd.
Triest genoeg werd er zelfs op een eiland met twee mensen...
...een godsdienstoorlog gevoerd.
Er moest iets gebeuren.
Vrijdag.
Dit idiote gedoe moet ophouden.
Dat wij op dit roteiland langs elkaar heen leven.
Het spijt me wat ik gezegd heb.
En wat ik gedaan heb.
lk was kwaad.
M'n excuses.
Kom terug.
Goede vis. Eet maar.
We waren met z'n drieën en er werd weer gelachen door ons.
lk heb gewonnen.
lk wist dat degenen die Vrijdag hier gebracht hadden, zouden terugkomen.
De Nima's heersten op het eiland van Vrijdag.
Vrijdag was door z'n eigen volk aan hen als offer aangeboden.
Kruit.
Dat willen ze hebben.
Het maakt ze machtig.
Ze komen terug.
lk nam maatregelen.
Als jagers die vallen zetten zouden we hen onthalen.
lk legde uit dat dit toverspul...
...hen eerder naar hun god Pakia zou sturen...
...dan ze gedacht hadden.
Here, ik dank U voor de tijd die ik met dit trouwe schepsel mocht doorbrengen.
Hij was m'n vriend.
Gaat Skipper naar Crusoe's hemel?
Honden hebben geen ziel.
Alleen mensen hebben sterfelijke zielen.
Alleen mensen gaan naar de hemel. -Jammer. Goede hond.
Vrijdag vraagt Pakia om voor de geest van de hond te zorgen.
Een koppig mens ziet niet snel zijn ongelijk in.
lk dacht dat ik het juiste pad volgde.
Nu twijfelde ik.
De Nima's komen terug.
Met nieuwemaan zullen veel krijgers komen. Voor het toverspul.
Ze zijn met teveel. Laten we naar jouw eiland varen.
Nee, dat kan niet.
Waarom niet?
Het kan niet. Nooit.
lk ben dood. Dit is dodeneiland.
Zeker als we hier blijven.
Ga jij maar naar jouw eiland. -Kon dat maar.
Mijn eiland is ver weg. Heel veel maanden varen.
Hoe heet je eiland?
Brittanië. Groot-Brittanië.
Britani.
Nua Britani.
Ken je het?
Niet zo ver. Een maand.
Naar Nieuw-Brittannië?
Wij noemen 't Uua-ma-tupiit. De blanken noemen het Nua Britani.
Heb je al blanken gezien? -M'n vader vertelde me over hen.
Niet goed. Blanken alles pakken, niets teruggeven.
Pakken land, mensen...
Het Tanga-volk. Slaven.
Jij bent geen blanke man.
Jij goede man.
Dan kunnen we daarheen varen.
Nee. Vraag het mij niet, Meester.
lk heet geen Meester.
lk heet Robinson Crusoe.
Wat is 'Meester' dan?
Een naam voor een blanke.
Ben ik je slaaf? -Nee, dat was verkeerd.
lk ben je slaaf niet.
Nee, we zijn vrienden en we kunnen als vrienden leven.
We bouwen een boot en gaan weg.
Je redde mijn leven. lk mag je niet doden.
Dan liever mezelf. -Sterf dan maar hier.
lk bouw een boot. lk blijf leven.
Door m'n arrogantie was ik opnieuw m'n makker kwijt.
lk was weer alleen.
Als Vrijdag gelijk had, was ik een maand varen van Nieuw-Brittanië...
...een Britse kolonie bij Nieuw-Guinea.
De tijd drong. Zodra het vollemaan werd, zouden de tyfonen komen.
lk moest snel weg, anders was 't te laat.
Als 't al niet te laat was.
lk had spijt van m'n domme woorden.
Grote kans dat ik m'n vriend nooit meer zou zien.
lk ben geen slaaf.
Dat weet ik, Vrijdag.
Je bent m'n vriend.
lk vertel je de naam van m'n geest.
Alleen de geest, ik en m'n stamhoofd kennen die.
Waarom vertelje me dit? -Crusoe mij redden. Meer zeg ik niet.
Vliegen als vogel, veilig naar land.
Vlug.
Uit angst dat dit net zo'n noodweer werd als destijds...
...brachten we ons vee in veiligheid.
Samen doorstonden we het noodweer dat heviger was dan ooit.
Geen tijd voor nieuwe boot.
Maan bijna vol. Nima's komen met veel krijgers.
Verschuilen lukt niet. We moeten vechten.
Het kan onze dood worden. -Niet belangrijk. ledereen gaat dood.
Het gaat erom hoe je doodgaat.
Dan maar strijdend.
De vorige keer waren verscheidene Nima-krijgers aan onze val ontkomen.
Ze wisten nu dat wij er waren.
We moesten 't redden met onze vindingrijkheid en het resterende kruit.
Onze Vader...
...en de kracht en de heerlijkheid tot in eeuwigheid. Amen.
lk weet niet hoe lang ik daar gelegen heb, onder de hoede van Vrijdag.
lk had weinig pijn maar een kou trok door m'n hele lijf.
lk wil hier niet doodgaan.
Blijf bij me tot... Alsjeblieft.
Daarna ga je naar je eigen volk. -lk kan nooit meer terug.
Je moet terug. -Vrijdag is dood.
lk kan nooit meer terug.
Voor mijn volk ben ik dood.
lk ben tanuang.
Dit is dodeneiland. Daar komt niemand van terug.
lk wil hier niet doodgaan.
Vrijdag was geofferd en dus dood voor z'n eigen volk.
Een wreder lot dan de dood zelf, want zijn stam zou hem nooit meer opnemen.
lronisch genoeg was deze 'dode' man mijn enige kans op leven.
Robin.
Je blijft leven. Vrijdag zorgt voor je.
Vrijdag brengt je naar huis.
Naar huis.
Onder deze omstandigheden was Nieuw-Brittanië te ver.
Dus voeren we naar zijn eiland.
Vrijdag dacht dat zijn volk mij kon genezen.
Maar ook z'n eigen lot was onzeker.
lk kon de dagen op zee niet tellen.
God gaf ons de gunstige wind.
Vrijdag loodste ons behouden naar zijn thuiseiland.
Je wordt beter. Haar bladeren hebben toverkracht.
ls dat je vrouw? -Netwanna was vroeger mijn vrouw.
Ze dacht dat ik geofferd was...
...en trouwde met 'n andere man.
Ben ik een kwade geest? -Een slavenhandelaar, denken zij.
De blanken hebben hier...
...veeljongemannen weggehaald om slaven te worden.
Ook mijn zoon.
Ze denken dat ik je meenam om slaven van ze te maken.
Als ik de kwade geest ben, waarom helpt ze me dan?
Je bent ziek. Het hoort niet om iemand te doden die ziek is.
Hij bidt tot de goden.
Wat zeggen ze?
Dat wij moeten vechten tot een van ons sterft.
Als ik jou dood, mag ik blijven.
Als jij mij doodt, mag je weg. -Dat kan ik niet, dat doe ik niet.
lk ben al dood.
Geen vrouw, geen zoon. Laat mij in de strijd sterven.
lk vecht niet tegen je.
Je moet, anders doden ze ons allebei.
lk kan 't niet.
God Almachtig, laat mij in het paradijs.
Dood me. -lk dood geen vriend.
Doe 't.
Opschieten. Deze kant op.
Wees gerust. Die wilden doen je niks meer.
Het lot had z'n wreedste truc tot 't laatst bewaard.
Zoals ik weg moest na een duel...
...kon ik nu terugkeren na een duel met een vriend.
lk dankte m'n vrijheid aan hen die m'n vriend doodden...
...en zijn volk en familie teisterden.
De slavendrijvers verzorgden me en zetten me aan wal in Lissabon.
lk kon mee met een koopvaardijschip.
Zes jaar na mijn vertrek uit Schotland kwam ik terug.
Hij gaf je het dagboek.
lk moet dit boek schrijven.
Je mist hem, hè?
Hij heeft m'n leven gered.
Dankzij hem ben je terug bij mij.
Wijzer?
Misschien.
Mary en ik trouwden en stichtten een gezin.
We werden gezegend met geluk en voorspoed.
Maar er waren ook dagen...
...dat ik intens dacht aan de man die mij het mooiste geschenk had gegeven:
Mijn leven, toen ik de dood in de ogen keek.
En zijn vriendschap, tot de dood.
ln 1717 schreef Daniel Defoe De Avonturen van Robinson Crusoe.
Het boek sloeg aan.
Hij schreef ook Moll Flanders, A Journal of the Plague Year en Roxana.
Daniel Defoe overleed in 1731 ...
...maar het verhaal over Robinson Crusoe is nog springlevend.